Skip to main content
Giới thiệu TAND Tỉnh Yên Bái

Giới thiệu TAND Tỉnh Yên Bái

img

TÒA ÁN NHÂN DÂN HAI CẤP TỈNH YÊN BÁI

QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN

I. GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1959

Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 13 tháng 9 năm 1945, Chính Phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) đã ra sắc lệnh thiết lập các Tòa án quân sự, đánh dấu sự ra đời của Tòa án nhân dân ở nước ta. Theo Sắc lệnh này thì Tòa án quân sự thiết lập ở Bắc bộ tại Hà Nội, Hải Phòng, Thái Nguyên, Ninh Bình. Tuy nhiên, sắc lệnh ngày 13/9/1045 chưa quy định về thẩm quyền theo lãnh thổ, các vụ án xảy ra tại tỉnh Yên Bái lúc bấy giờ thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án quân sự Thái Nguyên. Đến ngày 24/01/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 13 quy định về tổ chức các Tòa án và ngạch Thẩm phán thì Tòa án nhân dân các tỉnh mới bắt đầu được thành lập (Khi đó gọi là Tòa án đề nhị cấp).

Cùng với sự ra đời của hệ thống tòa án nhân dân, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái từng bước được hình thành với tên gọi là Tòa án đệ nhị cấp tỉnh Yên Bái. Đồng chí An Văn Tùng – Nguyên là Tri huyện Trấn Yên được Đảng và Nhà nước cử đến làm công tác xét xử tại Tòa án đệ nhị cấp. Những ngày đầu mới thành lập, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái gặp rất nhiều khó khăn, thiếu thốn, không có trụ sở làm việc, thiếu thốn trang thiết bị. Số cán bộ không nhiều, không có chuyên môn và chưa có kinh nghiệm xét xử. Song, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, với lòng nhiệt huyết, tinh thần cách mạng của đội ngũ cán bộ, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái cũng luôn thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm chính quyền nhân dân, kịp thời trấn áp các phần tử phản cách mạng.

II. GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1959 ĐẾN NĂM 1980

Năm 1959, Hiến pháp được Quốc hội thông qua với nhiều nội dung cơ bản liên quan tới tổ chức bộ máy các cơ quan tư pháp, trong đó chủ yếu là hệ thống Tòa án nhân dân. Trên cơ sở Hiến pháp năm 1959, Luật Tổ chức Tòa án được thông qua ngày 14 tháng 7 năm 1960 đã quy định về tổ chức bộ máy và hoạt động của Tòa án nhân dân các cấp.

Được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy Yên Bái và Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái thời điểm này đã kịp thời được kiện toàn về tổ chức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội của đất nước và địa phương.

Năm 1960, chức năng công tố trong Tòa án tỉnh Yên Bái được tách ra để thành lập Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Yên Bái. Trong giai đoạn này, các Tòa án nhân dân trong tỉnh Yên Bái bao gồm Tòa án nhân dân tỉnh và 07 Tòa án nhân dân cấp huyện, đó là: Tòa án nhân dân thị xã Yên Bái, Tòa án nhân dân các huyện Lục Yên, Trấn Yên,Văn Bàn, Yên Bình, Văn Chấn, Than Uyên.

Năm 1962, tỉnh Nghĩa Lộ được thành lập, các huyện Văn Chấn, Than Uyên được cắt nhập vào tỉnh Nghĩa Lộ.

Năm 1964, tỉnh Yên Bái thành lập thêm 02 huyện Văn Yên và Bảo Yên, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái giai đoạn này gồm có: Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái và 07 Tòa án nhân dân huyện, thị xã gồm: Tòa án nhân dân thị xã Yên Bái, Tòa án nhân dân huyện Trấn Yên, Tòa án nhân dân huyện Văn Yên, Tòa án nhân dân huyện Văn Bàn, Tòa án nhân dân huyện Yên Bình, Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên, Tòa án nhân dân huyện Lục Yên. Trong giai đoạn này biên chế của Tòa án tỉnh có Chánh án, 01 Phó Chánh án, 01 Thẩm phán và 07 cán bộ. Các huyện: Trấn Yên, Yên Bình, Lục Yên, Văn Yên có Chánh án, 01 Phó Chánh án và 01 Thư ký; các huyện còn lại biên chế đơn vị có Chánh án và 01 Thư ký.

Tháng 01/1976, thực hiện Nghị quyết của Trung ương Đảng và Quốc Hội, ba tỉnh Yên Bái, Nghĩa Lộ, Lào Cai được hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Các Toà án của ba tỉnh được hợp thành Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Hoàng Liên Sơn với 15 huyện và 04 thị xã, gồm: Tòa án nhân dân thị xã Yên Bái, Tòa án nhân dân huyện Trấn Yên, Tòa án nhân dân huyện Văn Yên, Tòa án nhân dân huyện Văn Bàn, Tòa án nhân dân huyện Yên Bình, Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên, Tòa án nhân dân huyện Lục Yên, Tòa án nhân dân huyện Văn Chấn, Tòa án nhân dân huyện Trạm Tấu, Tòa án nhân dân huyện Mù Cang Chải, Tòa án nhân dân Thị xã Cam Đường, Tòa án nhân dân thị xã Lào Cai, Tòa án nhân dân huyện Bát Xát, Tòa án nhân dân huyện Bắc Hà, Tòa án nhân dân huyện Mường Khương, Tòa án nhân dân huyện Bảo Thắng, Tòa án nhân dân huyện Sa Pa, Tòa án nhân dân huyện Than Uyên, Tòa án nhân dân thị xã Nghĩa Lộ. Trụ sở của Tòa án nhân dân tỉnh được đóng tại thị xã Lào Cai (thuộc phường Kim Tân, thành phố Lào Cai hiện nay). Năm 1978 do khu vực biên giới phía Bắc có nhiều diễn biến phức tạp, Tòa án nhân dân tỉnh Hoàng Liên Sơn chuyển trụ sở làm việc về thị xã Yên Bái (thuộc tổ 16, phường Yên Ninh, thành phố Yên Bái ngày nay). Cũng trong năm này, thị xã Nghĩa Lộ sát nhập với huyện Văn Chấn và trở thành thị trấn huyện lỵ của Văn Chấn. Năm 1979 thị xã Cam Đường sát nhập vào thị xã Lao Cai, huyện Si Ma Cai sát nhập vào huyện Bắc Hà. Các Tòa án huyện, thị xã cũng được sát nhập theo các cơ quan hành chính. Về cơ cấu tổ chức của Tòa án nhân dân tỉnh (kể cả Tòa án tỉnh Yên Bái cũng như tỉnh Hoàng Liên Sơn sau khi sát nhập) không chia thành các tòa chuyên trách, chỉ có Ủy ban Thẩm phán và hai bộ phận chuyên môn là tổ giải quyết các vụ án hình sự và tổ giải quyết các vụ việc dân sự. Ngoài ra, còn có bộ phận Thi hành án và Văn phòng giúp việc hành chính quản trị. Nhân sự của Tòa án nhân dân tỉnh có Chánh án, 02 Phó Chánh án và 06 Thẩm phán. Tòa án các huyện có Chánh án, và 01 Thư ký. Ngoài ra có đơn vị có thêm 01 Phó Chánh án.

Trong hơn 14 năm kháng chiến chống đế quốc Mỹ (1960 - 1975) và những năm tiếp theo, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái cũng như tỉnh Hoàng Liên Sơn sau khi sát nhập đã gắn chặt các mặt công tác của cơ quan với nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước, của địa phương trong tỉnh và các huyện, thị xã. Góp phần giữ vững pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ trật tự trị an, giữ gìn sự ổn định và tạo ra sức mạnh đoàn kết cho miền bắc; đóng góp vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền nam thống nhất đất nước. Với những thành tích đã đạt được trong giai đoạn này Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái đã được tặng cờ thi đua xuất sắc do Tòa án nhân dân tối cao trao tặng vào các năm 1976 và 1978.

III. GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1980 ĐẾN NĂM 1992

Cùng với sự ra đời của Hiến pháp năm 1980, Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất, hệ thống Tòa án nhân dân các cấp cũng được xây dựng lại. Theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 1981, Tòa án nhân dân tỉnh Hoàng Liên Sơn có Chánh án, các Phó Chánh án, các Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân. Về cơ cấu tổ chức có Ủy ban Thẩm phán, Tòa Hình sự, Tòa Dân sự và bộ máy giúp việc. Tòa án nhân dân cấp huyện gồm có Chánh án, một hoặc hai Phó Chánh án, các Thẩm phán. Các Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân vẫn do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu.

Năm 1981, Bộ Tư pháp được thành lập lại, theo Luật Tổ chức Tòa án năm 1981 việc quản lý về tổ chức, cơ sở vật chất của các Tòa án địa phương do Bộ Tư pháp đảm nhiệm. Tòa án nhân dân cấp huyện được bàn giao cho Sở Tư pháp tỉnh Hoàng Liên Sơn quản lý. Tòa án nhân dân tỉnh Hoàng Liên Sơn giai đoạn này có bộ máy biên chế bao gồm: 01 chánh án và 02 phó chánh án; có 02 tòa chuyên trách (Tòa hình sự và Tòa dân sự) và bộ phận giúp việc gồm phòng Giám đốc - Kiểm tra, Phòng Thi hành án và Văn phòng. Tháng 5/1986, Tòa án nhân dân tỉnh Hoàng Liên Sơn chuyển đến trụ sở mới tại số 965, đường Yên Ninh, phường Minh Tân, thị xã Yên Bái (nay là thành phố Yên Bái). Đây cũng là trụ sở làm việc của Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái hiện nay.

Tháng 8/1991, tỉnh Hoàng Liên Sơn được chia tách thành hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai, đồng thời thành lập Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái và Tòa án nhân dân tỉnh Lào cai. Sau khi chia tách, tỉnh Yên Bái có 08 đơn vị hành chính. Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái cũng được xây dựng trên cơ sở các đơn vị hành chính của tỉnh, bao gồm Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái; Tòa án nhân dân thị xã Yên Bái, Tòa án nhân dân các huyện Trấn Yên, Yên Bình, Lục Yên, Văn Yên, Văn Chấn, Trạm Tấu và Mù Cang Chải. Trụ sở và các cơ sở vật chất, lực lượng cán bộ của các Tòa án cấp huyện được giữ nguyên như trước khi tách tỉnh.

Trong giai đoạn này, mặc dù còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, song cùng với sự lãnh, chỉ đạo của Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp, của Tỉnh ủy Hoàng Liên Sơn (sau này là Tỉnh ủy Yên Bái), với sự nỗ lực của tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức và người lao động của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Hoàng Liên Sơn (cũng như Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái sau khi chia tách) đã phát huy tốt những nhân tố tích cực, khắc phục khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị do Đảng và Nhà nước giao cho. Giữ vững vai trò là cơ quan trung tâm của hệ thống Tư pháp, góp phần quan trọng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương. Với thành tích đạt được, nhiều tập thể, cá nhân Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái đã được nhận nhiều danh hiệu, phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước, của Tòa án nhân dân tối cao, của Bộ Tư pháp khen tặng.

IV. GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1992 ĐẾN NĂM 2002

Năm 1992 Hiến pháp mới được thông qua, cùng với sự ra đời của Hiến pháp, Quốc hội cũng thông qua và ban hành Luật Tổ chức Tòa án, Pháp lệnh về Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân với nhiều thay đổi cơ bản, đặc biệt là về cơ cấu tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp nói chung và của Hệ thống Tòa án nhân dân nói riêng được cải tổ, đổi mới một cách rõ nét.

Cùng với sự thay đổi của Hệ thống Tòa án nhân dân, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái cũng được củng cố về mọi mặt, các tòa chuyên trách được thành lập thêm, ngoài Tòa Hình sự và Tòa Dân sự đã có các Tòa Hành chính, Kinh tế, Lao động.

Tháng 7/1997, Nhà nước giải thể hệ thống cơ quan Trọng tài kinh tế. Một số cán bộ cơ quan Trọng tài kinh tế tỉnh Yên Bái được chuyển công tác về Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái.

Tháng 5/1995, huyện Văn Chấn được tách thành 02 đơn vị hành chính, Tòa án nhân dân huyện Văn Chấn cũng được tách thành 02 đơn vị là Tòa án nhân dân huyện Văn Chấn và Tòa án nhân dân thị xã Nghĩa Lộ. Như vậy, đến thời điểm này Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái có 09 đơn vị Tòa án nhân dân huyện, thị xã thuộc tỉnh.

Giai đoạn 1992 -2002 là thời kỳ đầu của công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa. Cùng với sự phát triển của xã hội, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật cũng có nhiều diễn biến phức tạp. Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái với tinh thần và trách nhiệm cao hàng năm đã xét xử trung bình hơn 1000 vụ án các loại, trong đó có nhiều vụ trọng án. Đặc biệt là các vụ án tham nhũng lớn, các vụ án ma túy có tính chất đặc biệt nghiêm trọng… Công tác xét xử của Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái đã góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh của tỉnh Yên Bái. Với những đóng góp quan trọng đó, năm 1997 Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái đã được Bộ Tư pháp tặng cờ thi đua xuất sắc. Nhiều đơn vị Tòa án nhân dân cấp huyện và cá nhân được Bộ tư pháp, Sở Tư pháp, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái tặng cờ, tặng Bằng khen, Giấy khen.

V. GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2002 ĐẾN NAY

Ngày 02/4/2002, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân mới được Quốc Hội thông qua. Với nội dung mới cơ bản là việc chuyển giao công tác quản lý về tổ chức, cơ sở vật chất của các Tòa án địa phương từ Bộ tư pháp về Tòa án nhân dân tối cao.

Thực hiện Luật Tổ chức Tòa án năm 2002, tháng 9/2002 Sở Tư pháp tỉnh Yên Bái bàn giao toàn bộ cơ sở vật chất, tổ chức, bộ máy của 09 đơn vị Tòa án huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Yên Bái cho Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái quản lý. Sau khi nhận bàn giao, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái có 10 đơn vị Tòa án, với 120 cán bộ công chức, viên chức (Trong đó có 45 thẩm phán).

Hiện nay, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái có bộ máy biên chế gồm 50 công chức và người lao động, trong đó có 37 đảng viên, 09 Thẩm phán, 10 Thẩm tra viên 17 Thư ký và 14 cán bộ khác. Tổ chức bộ máy gồm 03 tòa chuyên trách (Tòa Hình sự, tòa Dân sự, tòa Hành chính, Kinh tế, Lao động) và 03 bộ máy giúp việc (Văn phòng, phòng Kiểm tra nghiệp vụ và Thi hành án, phòng Tổ chức – cán bộ, Thanh tra và Thi đua – khen thưởng).

Kể từ năm 2002 đến nay, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái ngày càng trưởng thành và phát triển về mọi mặt. Đến nay, toàn tỉnh có 173 công chức và người lao động. Trong đó có 51 Thẩm phán, 55 Thư ký Tòa án, 12 Thẩm tra viên, còn lại là các chức danh khác. Lực lượng cán bộ công chức ngày càng trưởng thành về nghiệp vụ và bản lĩnh chính trị.

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về mở rộng thẩm quyền xét xử của Tòa án, ngoài giải quyết các vụ việc về hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình, như trước đây. Tòa án còn được giao thêm các việc mới như xét xử các tranh chấp kinh doanh thương mại, các khiếu kiện hành chính, xử lý vi phạm hành chính, các tranh chấp đất đai ... Công việc ngày càng nhiều (hàng năm các Tòa án trong tỉnh Yên Bái giải quyết trung bình hơn 2000 vụ án các loại), tính chất phức tạp, nhưng với sự nỗ lực, cố gắng của tập thể, cán bộ, đảng viên Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái, tiến độ và chất lượng giải quyết án luôn đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra.

Qua 73 năm xây dựng và phát triển, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Yên Bái thường xuyên được kiện toàn, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động. Từ chỗ chỉ có vài cán bộ làm công tác xét xử ngày đầu mới thành lập đến nay đã phát triển thành một hệ thống có cơ cấu tổ chức chặt chẽ, cơ sở vật chất ngày càng được tăng cường, từng bước hiện đại. Đội ngũ cán bộ có trình độ, chuyên sâu về nghiệp vụ, có bản lĩnh chính trị vững vàng, cơ bản đáp ứng yêu cầu của công cuộc cải cách Tư pháp.


img


cdscv